Vài Nét về Lịch Sử Họ Đinh ở Quảng Nam

Khi nhà Đinh mất ngôi (năm 979), con cháu tản mác khắp nơi:

- Một số di chuyển lên mạn ngược nhập vào các dân thiểu số ở miền Hòa Bình

- Một chi đến làng Hán Giang, huyện Cẩm Giàng, tỉnh Hải Dương. Chi này về sau có ông Đinh Trạch giúp Lê Lợi chống Minh, Đinh Tiến Nhưỡng (quận công), Đinh Tả (đại vương)

- Một chi đến làng Sào Long, huyện Gia Viễn.

- Một chi đến làng Bình Dương, huyện Lạc Thủy, tỉnh Hòa Bình

- Một chi đến thôn Vân Hà, xã Đại Hoàng

- Một chi đến Nam Định

- Một chi đến Nghệ An, Thanh Hóa.

Riêng chi ở Nghệ An, Thanh Hóa, đến đời Lê Thánh Tôn niên hiệu Hồng Đức (1470-1490) có  Đinh Cảnh  làm quan đến chức Chánh Đồ Lãnh Binh (Đinh Cảnh cách Đinh Công Trứ, cha Đinh Bộ Lĩnh, 19 đời). Vua Lê ra lệnh cho Đinh Cảnh vào trấn đất phía nam (sau này trở thành Quảng Nam Dinh). Ngài mang theo 33 người vào khai hoang, di dân lập ấp.

 Đến đời Khải Định (triều Nguyễn), vua sắc phong 18 vị thủy tổ Tiền Hiền và 15 vị cao tổ Hậu Hiền.

Riêng các vị Tiền Hiền của Tộc Đinh ở Điện  Bàn, Hạ Nông, Quảng Nam, sắc phong có ghi các Thủy Tổ  Đinh Đại Lang, Đinh Thành, Đinh Đạo

(Trích Diễn văn Hội Đồng Gia Tộc- Tộc Đinh Công- Chi Phái Hạ Nông

Tuyên đọc nhân ngày rước tượng vua Đinh Tiên Hoàng)

Toàn cảnh nhà thờ Tộc Đinh ở Hạ Nông, Quảng Nam,

 xây dựng lần đầu năm 1911 (?) tu sửa sau cùng vào năm 1991

 Trong một bài khác của tập tài liệu nói trên, xác định rõ hơn: năm 1440 Chánh Đồ Lãnh Cảnh Lộc Hầu Đinh Cảnh đưa người vào Hạ Nông, Điện Phước. Các người mang họ Đinh biết rằng mình cùng chung một nguồn gốc, khởi đầu từ Đinh Công Trứ, cùng chung huyết  thống, nên  không  được liên hệ hôn nhân với nhau 

 

 Chánh Điện nhà thờ Tộc Đinh ở Hạ Nông, Điện Bàn, Quảng Nam

Đó là những gì ghi nhận đươc từ tập tài liệu có được. Vấn đề nêu ra là tính khả tín của tài liệu nói trên đến mức nào.Nhưng ít nhất, chúng ta cũng biết những Tiền Hiền vào đất Quảng mang họ Đinh, trong đó người trực tiếp khai phá vùng Hạ Nông, Điện Bàn là các vị Đinh Đại Lang, Đinh Thành, Đinh Đạo, và trên hết là Đinh Cảnh.

Còn liên hệ từ Đinh Công Trứ, Đinh Bộ Lĩnh xuống đến Đinh Cảnh (19,18 đời), chúng ta không có tài liệu trực tiếp

Some Historic Notes about the Dinh at Quang Nam

When  the  Dinh  lost  their power (979 AC) their descendants spread everywhere:

-   Some of them moved to mountain areas emerged with a minority group in Hòa Bình.

-   One branch went to Hán Giang village, Cẩm Giàng district, Hải Dương province. In this branch, later there were Đinh Trạch helped Lê Lợi fought against Ming’s (Chinese) invasion, Đinh Tiến Nhưỡng (Duke), Đinh Tả (Lord)

-   One branch moved to Sào Long village, Gia Viễn district.

-   One branch moved to Bình Dương village, Lạc Thủy district, Hòa Bình.

-   One branch went to Vân Hà hamlet, Đại Hoàng village

-   One branch moved to Nam Định, and

-   One branch went down to Nghệ An, Thanh Hóa

Under the reign of King Lê Thánh Tôn, Hồng Đức (1470-1490) in this branch of Nghệ An, Thanh Hóa, there was Đinh Cảnh (the 19^th generation from Đinh Công Trứ, Đinh Bộ Lĩnh’s father) participated in the government, he was a Chief of Army. King Lê ordered him to guard the south area of territory (this land later became Quảng Nam). Thirty three pioneers followed him to clear and explore the wild, moved their people in and established villages.

Then in Khải Định’s time (Nguyễn’s dynasty), the Emperor honored 18 Very First Men and 15 First Men.

The Very First Men of the Dinh at Điện Bàn village, Hạ Nông district, Quảng Nam province in the honor list were Đinh Đại Lang, Đinh Thành, Đinh Đạo.

(Speech of Family Committee, Đinh Công Branch –Sub-branch Hạ Nông in the day greeting King Đinh Tiên Hoàng Statue)

In another article of the booklet indicated  that:  In 1440,  the  Chief of Army Đinh Cảnh went with his people  to Hạ Nông,  Điện Phước. The men with last name Dinh knew that they all  had  blood  relations, same origin beginning  from  Đinh Công Trứ; therefore they could not get marry.

That was all we get from the booklet. The question is how trustworthy  the information in the booklet was.  Anyway, we had a “clue” to move on, and at least we knew that the Very First Men explored Quảng land were the Dinhs, among them who directly claimed the virgin soil of Hạ Nông, Điện Bàn were Đinh Đại Lang, Đinh Thành, Đinh Cảnh, and above all them was Đinh Cảnh.

Also we did not have the direct information on relationships from Đinh Công Trứ, Đinh Bộ Lĩnh to Đinh Cảnh (19,18 generations respectively)

Người Việt - Người Hoa

Ngày xưa xưa lắm, trước khi bị đô hộ bởi Hán Tộc, người Việt chúng ta có họ không? không có tài liệu nào nói về điều này.

Chúng ta thường nói các họ của người Việt là Đinh, Lê, Lý, Trần, Nguyễn, Bùi, Hà… phần lớn là dựa vào họ của các đời vua ở Việt Nam. Mà ngay như họ Lý, Trần cũng đều là hậu duệ của các di dân người Hoa. Như vậy có thể nói không ngoa là họ của người Việt chúng ta là do người Tàu đặt cho, trong suốt quá trình ngàn năm bị Tàu đô hộ. Những họ khác: Trương, Mạc, Hồ, Tô, Huỳnh… mà chúng ta thấy rất nhiều trong người Việt, chính là họ của người Hoa, do quá trình di dân lâu dài sang Việt Nam, gần nhất là những di thần nhà Minh sang lánh nạn ở nước ta sau Mãn Thanh chiếm Trung Hoa. Bây giờ có ai trong những người mang họ Tàu nói trên nghĩ mình không phải là người Việt? Và người Việt chúng ta ai cũng ghi nhớ công ơn của những người mang họ Phan, Huỳnh, Trương… ấy trong quá trình xây dựng và bảo vệ đất nước này.

Người Việt sống tương đối bình dị và hòa đồng với các chủng tộc khác, Ngày nay có ai chắc là mình không pha trộn ít nhiều dòng giống Tàu? Ông tổ bốn đời của Lý Bôn là người Hoa, sang Giao Chỉ, sống với người Việt. Ngày Lý Bôn nổi dậy chống lại Tàu xây dựng nền độc lập cho người Việt, lập nên nhà Tiền Lý, lúc đó Lý Bôn nghĩ mình là người Hoa hay người Việt?  Tổ tiên của nhà Trần cũng vậy, tiền nhân của nhà Trần  là người Hoa di dân sang Việt Nam làm nghề đánh cá, rồi trở thành người Việt, làm quan trong triều Lý, cho đến thời thái sư Trần Thủ Độ, ông dàn xếp sự chuyển quyền từ Lý sang Trần. Về sau chính nhà Trần ba lần chống lại quân Nguyên, giữ vẹn lãnh thổ cho Việt Nam khỏi cuộc xâm lược tàn khốc cùa quân Mông Cổ, trong khi chính nước Tàu bị quân Nguyên Mông chiếm đóng. 

Có điều chắc chắn là người Hoa, sống với người Việt, sớm muộn gì cũng bị đồng hóa. Đó là lẽ dễ giải thích, những hôn nhân Việt-Hoa làm mờ dần tính Hoa, trong khi tính Việt cứ tăng cao dần, trong các thế hệ tiếp theo; vài ba đời sau, chỉ còn cái họ là có nguồn gốc Hoa, còn thì họ sinh hoạt, suy nghĩ và hành động như người Việt, cho người Việt, cho nước Việt. Điều này cũng không lạ gì, người Hoa ở Thái Lan, Indonesia, Mã Lai... dần dần rồi cũng trở thành người bản xứ, đó là qui luật nhân văn, nhân chủng.

Ngày nay, với chính sách bành trướng của Trung Quốc, đang có những hành động lấn hiếp Việt Nam, gây nên sự kỳ thị không đáng có giữa hai sắc dân từng gắn bó với nhau cả mấy ngàn năm. Qua lăng kính chính trị, người Việt không ưa người Hoa, và ngược lại người Hoa cũng không thích người Việt. Chính quyền cộng sản Việt Nam quá yếu kém và chịu quá nhiều sự lấn hiếp của Trung Cộng, nhường cho Trung Cộng quá nhiều quyền lợi trên đất liền cũng như trên biển. Các công ty của Trung Quốc đưa người Hoa sang sinh sống và làm việc ở Việt Nam gây nên làn sóng bài Hoa trong các tầng lớp người Việt. Người ta đang nói tới hội nghị Thành Đô 1990 với những tác hại khôn lường do sự hèn yếu của đảng Cộng Sản Việt Nam, mà đến nay sau gần 25 năm, trung ương Đảng chưa dám công khai nội dung. Gần đây hơn hết, Vietnamnet (ngày 24/8/2014) đưa tin sẽ có hơn 10000 người Hoa sang làm việc tại khu gang thép Formosa ở Vũng Áng, Hà Tĩnh; vài ngày sau đó (26/8, 27/8) đặc phái viên của Tổng bí thư Việt Nam, Lê Hồng Anh sang Trung quốc, nhằm xoa dịu tình hình, đồng thời thúc đẩy quan hệ hai nước, hai đảng phát triển lành mạnh(?) Người Việt có lý khi lo ngại những bước cờ có tính kế hoạch của người Hoa như tạo ảnh hưởng, bắt chẹt, dùng sức mạnh kinh tế… để nuốt dần Việt Nam.

Suốt chiều dài lịch sử, Trung quốc luôn coi Việt Nam là một quận huyện của họ, lúc nào cũng muốn thôn tính, đồng hóa dân Việt, nhưng họ không thành công, người Việt luôn đứng vững,  và những di dân người Hoa với bất kỳ nguyên nhân nào, chính trị hay kinh tế, sống cạnh người Việt, lâu dần họ cũng là người Việt với điều kiện chính quyền luôn giữ trong tay sự tự chủ. Thời trước, những kẻ bán nước, cầu cạnh người Tàu giúp đỡ để giữ chút quyền lợi của giòng họ hay cá nhân như Trần Ích Tắc, Lê Chiêu Thống…luôn là những kẻ tội đồ của dân tộc, chết trong tủi nhục và cô đơn bên Tàu.  

Hòa Đa

Tháng 9-2014