Vài Nét về Lịch Sử Họ Đinh ở Quảng Nam

Khi nhà Đinh mất ngôi (năm 979), con cháu tản mác khắp nơi:

- Một số di chuyển lên mạn ngược nhập vào các dân thiểu số ở miền Hòa Bình

- Một chi đến làng Hán Giang, huyện Cẩm Giàng, tỉnh Hải Dương. Chi này về sau có ông Đinh Trạch giúp Lê Lợi chống Minh, Đinh Tiến Nhưỡng (quận công), Đinh Tả (đại vương)

- Một chi đến làng Sào Long, huyện Gia Viễn.

- Một chi đến làng Bình Dương, huyện Lạc Thủy, tỉnh Hòa Bình

- Một chi đến thôn Vân Hà, xã Đại Hoàng

- Một chi đến Nam Định

- Một chi đến Nghệ An, Thanh Hóa.

Riêng chi ở Nghệ An, Thanh Hóa, đến đời Lê Thánh Tôn niên hiệu Hồng Đức (1470-1490) có  Đinh Cảnh  làm quan đến chức Chánh Đồ Lãnh Binh (Đinh Cảnh cách Đinh Công Trứ, cha Đinh Bộ Lĩnh, 19 đời). Vua Lê ra lệnh cho Đinh Cảnh vào trấn đất phía nam (sau này trở thành Quảng Nam Dinh). Ngài mang theo 33 người vào khai hoang, di dân lập ấp.

 Đến đời Khải Định (triều Nguyễn), vua sắc phong 18 vị thủy tổ Tiền Hiền và 15 vị cao tổ Hậu Hiền.

Riêng các vị Tiền Hiền của Tộc Đinh ở Điện  Bàn, Hạ Nông, Quảng Nam, sắc phong có ghi các Thủy Tổ  Đinh Đại Lang, Đinh Thành, Đinh Đạo

(Trích Diễn văn Hội Đồng Gia Tộc- Tộc Đinh Công- Chi Phái Hạ Nông

Tuyên đọc nhân ngày rước tượng vua Đinh Tiên Hoàng)

Toàn cảnh nhà thờ Tộc Đinh ở Hạ Nông, Quảng Nam,

 xây dựng lần đầu năm 1911 (?) tu sửa sau cùng vào năm 1991

 Trong một bài khác của tập tài liệu nói trên, xác định rõ hơn: năm 1440 Chánh Đồ Lãnh Cảnh Lộc Hầu Đinh Cảnh đưa người vào Hạ Nông, Điện Phước. Các người mang họ Đinh biết rằng mình cùng chung một nguồn gốc, khởi đầu từ Đinh Công Trứ, cùng chung huyết  thống, nên  không  được liên hệ hôn nhân với nhau 

 

 Chánh Điện nhà thờ Tộc Đinh ở Hạ Nông, Điện Bàn, Quảng Nam

Đó là những gì ghi nhận đươc từ tập tài liệu có được. Vấn đề nêu ra là tính khả tín của tài liệu nói trên đến mức nào.Nhưng ít nhất, chúng ta cũng biết những Tiền Hiền vào đất Quảng mang họ Đinh, trong đó người trực tiếp khai phá vùng Hạ Nông, Điện Bàn là các vị Đinh Đại Lang, Đinh Thành, Đinh Đạo, và trên hết là Đinh Cảnh.

Còn liên hệ từ Đinh Công Trứ, Đinh Bộ Lĩnh xuống đến Đinh Cảnh (19,18 đời), chúng ta không có tài liệu trực tiếp

Some Historic Notes about the Dinh at Quang Nam

When  the  Dinh  lost  their power (979 AC) their descendants spread everywhere:

-   Some of them moved to mountain areas emerged with a minority group in Hòa Bình.

-   One branch went to Hán Giang village, Cẩm Giàng district, Hải Dương province. In this branch, later there were Đinh Trạch helped Lê Lợi fought against Ming’s (Chinese) invasion, Đinh Tiến Nhưỡng (Duke), Đinh Tả (Lord)

-   One branch moved to Sào Long village, Gia Viễn district.

-   One branch moved to Bình Dương village, Lạc Thủy district, Hòa Bình.

-   One branch went to Vân Hà hamlet, Đại Hoàng village

-   One branch moved to Nam Định, and

-   One branch went down to Nghệ An, Thanh Hóa

Under the reign of King Lê Thánh Tôn, Hồng Đức (1470-1490) in this branch of Nghệ An, Thanh Hóa, there was Đinh Cảnh (the 19^th generation from Đinh Công Trứ, Đinh Bộ Lĩnh’s father) participated in the government, he was a Chief of Army. King Lê ordered him to guard the south area of territory (this land later became Quảng Nam). Thirty three pioneers followed him to clear and explore the wild, moved their people in and established villages.

Then in Khải Định’s time (Nguyễn’s dynasty), the Emperor honored 18 Very First Men and 15 First Men.

The Very First Men of the Dinh at Điện Bàn village, Hạ Nông district, Quảng Nam province in the honor list were Đinh Đại Lang, Đinh Thành, Đinh Đạo.

(Speech of Family Committee, Đinh Công Branch –Sub-branch Hạ Nông in the day greeting King Đinh Tiên Hoàng Statue)

In another article of the booklet indicated  that:  In 1440,  the  Chief of Army Đinh Cảnh went with his people  to Hạ Nông,  Điện Phước. The men with last name Dinh knew that they all  had  blood  relations, same origin beginning  from  Đinh Công Trứ; therefore they could not get marry.

That was all we get from the booklet. The question is how trustworthy  the information in the booklet was.  Anyway, we had a “clue” to move on, and at least we knew that the Very First Men explored Quảng land were the Dinhs, among them who directly claimed the virgin soil of Hạ Nông, Điện Bàn were Đinh Đại Lang, Đinh Thành, Đinh Cảnh, and above all them was Đinh Cảnh.

Also we did not have the direct information on relationships from Đinh Công Trứ, Đinh Bộ Lĩnh to Đinh Cảnh (19,18 generations respectively)